Inleiding 

De inrichting van veel organisaties is geleidelijk ontstaan door veel - relatief - kleine aanpassingen. Veranderen wordt steeds moeilijker en trager, terwijl de omgeving om snelle aanpassingen vraagt. Concreet zien we daarbij een aantal van de volgende dingen gebeuren:

  • er zijn veel veranderingen tegelijk, al dan niet via programma's en projecten, om de stevige ambities waar te maken;
  • projecten worden voortijdig gestopt of de scope en doelstellingen worden gewijzigd;
  • er is strijd om schaarse mensen en middelen en budgetbesprekingen verlopen moeizaam;
  • tegenstrijdige belangen leiden steeds vaker tot een patstelling en vertragen of frustreren ontwikkelingen;
  • afstemming met de bedrijfsvoering (ICT, HRM, Facilitair, e.a.) verloopt moeizaam en resultaten vallen tegen;
  • er is - zichtbaar of onzichtbaar - ontevredenheid bij klanten, personeel, OR en andere stakeholders.

De oorzaak van trage of vastlopende veranderingen wordt dan gezocht in weerstand tegen veranderen. Er worden nieuwe en vaak kleinschalige benaderingen gezocht om verandering weer mogelijk te maken. Allerlei managementhypes zoals Het nieuwe werken, Digitale Transformatie, Agile, Lean (Six Sigma) enzovoorts, worden omarmd. Soms met succes, maar vaak neemt de complexiteit en onduidelijkheid alleen maar verder toe.....

Wat er feitelijk ontbreekt is een gedeeld en samenhangend beeld van de inrichting van de organisatie, waarin alle aspecten van de organisatie verbonden zijn. Hoe gaan we de strategie realiseren? Hoe realiseren we een betere klantbediening en wie speelt daarin welke rol? Wat moet er in de bedrijfsvoering gedaan worden om dit te realiseren? Hoe kunnen we bijblijven of voorop lopen bij snelle veranderingen in de markt? Methoden voor Bedrijfsarchitectuur (Engels: Business Architecture) kunnen hierin verbetering brengen, zodat er meer succes behaald wordt.

De artikelen hieronder geven gezamenlijk een beeld van inhoud, betekenis en toepassing van bedrijfsarchitectuur.

Wil je weten wat Bedrijfsarchitectuur (Engels: Business Architecture) is vanuit onze visie? En wat de belangrijkste uitgangspunten zijn voor een succesvolle aanpak? Deze pagina geeft de essenties.

Hoe maken we de samenhang concreet in een goede bedrijfsarchitectuur of enterprise architectuur? Veel raamwerken geven wel aan welke 'vakjes' gevuld moeten worden, maar hoe je tot een echt samenhangende architectuur komt staat er niet bij. Op deze pagina geven we een conceptueel kader waarmee je een sterke samenhang tot stand kunt brengen!

Architectuur helpt om de strategie te realiseren door benodigde veranderingen in de inrichting van dienstverlening, processen, organisatie, informatievoorziening en IT in samenhang in beeld te brengen. Deze veranderingen worden onder meer gerealiseerd door programma's, projecten en agile solution- en release trains, die samen het portfolio (of de portfolio's) vormen van waaruit op het totaal wordt gestuurd. Er is dus een sterke relatie tussen portfoliomanagement en architecturen. Dit artikel beschrijft hoe dat in de praktijk werkt, zowel voor traditionele portfolio's en programma's als voor een scaled agile omgeving.

Agile ontwikkeling wordt in steeds meer organisaties toegepast, zeker bij de uitvoering van projecten. Het werken onder architectuur kan hiermee onder druk komen te staan: Geen omvangrijk ontwerp vooraf, zelfsturende teams, zo min mogelijk documentatie. Dit betekent dat we op een andere manier moeten 'werken onder architectuur' en dat architecten ook anders moeten acteren. Dit artikel geeft handreikingen voor werken onder architectuur in een agile projectomgeving.

Velen vinden het begrip Bedrijfsarchitectuur of Business Architecture maar onzinnig. En dat is ook wel een beetje terecht! Als je de literatuur erop naslaat krijg je een veelheid aan benaderingen en de vraag is of dat bijdraagt aan de nodige versnelling en verbetering van ontwikkelingen in organisaties... Dit artikel geeft een kort overzicht van overeenkomsten en verschillen tussen diverse benaderingen. Dat is de basis voor het antwoord op de vraag wat "Bedrijfsarchitectuur" is en of dat een zinvolle bijdrage levert aan de verbetering van organisaties.

In de Engelstalige literatuur over Business Architecture wordt het begrip 'capability' gepositioneerd als een centraal onderdeel van de bedrijfsarchitectuur. Ook in TOGAF® 9.1 en de taal Archimate® is bij versie 3.0 het begrip 'capability' geïntroduceerd en organisaties in Nederland nemen dit over. Tegelijk is er nog veel discussie over de inhoud van dit begrip en dat is lastig als je het gaat toepassen.... Dit artikel onderzoekt op welke manieren we een goede invulling kunnen geven aan dit concept en welke mogelijkheden dit biedt voor het ontwikkelen van de bedrijfsarchitectuur.

Er zijn diverse benaderingen voor procesarchitectuur. Sommige helpen om een abstracte ordening te maken, zodat bijvoorbeeld procesnamen gedeeld kunnen worden. Andere sluiten aan op de daadwerkelijke inrichting van de organisatie. Met onze methode wordt de werking van de organisatie ontworpen vanuit de (externe) producten en diensten, aantallen en variatie daarin. Ook de besturing en ondersteuning zijn expliciet onderdeel van de procesarchitectuur. En er wordt rekening gehouden met strategische keuzes en mogelijkheden voor de organisatiestructuur. Zo zijn 'processen' niet gericht op repareren van de werking in de bestaande organisatiestructuur, maar wordt ook de structuur zo ingericht dat klanten optimaal bediend kunnen worden, ook wanneer de vraag verandert!